Η χορεύτρια στην οποία οφείλει το όνομά της η αίθουσα
Η Carmen Amaya, όπως το tablao αφηγείται την ιστορία της
Από μια παραγκούπολη της Βαρκελώνης σε παράσταση μπροστά σε βασιλιά, στο ίδιο σημείο όπου σήμερα το όνομά της κρέμεται πάνω από την πόρτα.
Δείτε εισιτήρια για το Tablao de Carmen στο GetYourGuide ↗Η Carmen Amaya, εν συντομία
| Έτος | Τι συνέβη |
|---|---|
| 1918 | Γεννήθηκε στο Somorrostro, τον παραθαλάσσιο οικισμό παραγκών της Βαρκελώνης |
| 1929 | Χόρεψε για τον Βασιλιά Αλφόνσο ΙΓ΄ στα εγκαίνια του Poble Espanyol |
| 1941 | Έπαιξε στο Carnegie Hall με τον κιθαρίστα Sabicas |
| 1963 | Πέθανε στη Begur της Girona, μετά από μια τελευταία παράσταση εκείνον τον Αύγουστο |
Σομορρόστρο
Η Κάρμεν Αμάγια γεννήθηκε το 1918 στο Σομορρόστρο, έναν καταυλισμό παράγκας που κάποτε βρισκόταν στην παραλιακή ζώνη της Βαρκελώνης, μέσα σε μια οικογένεια Ρομά φλαμένκο μουσικών. Ο πατέρας της, Χοσέ Αμάγια, γνωστός ως «Ελ Τσίνο», έπαιζε κιθάρα, και η οικογένεια εμφανιζόταν μαζί από τότε που η Κάρμεν ήταν μικρή — μέχρι τα πρώτα εφηβικά της χρόνια, οι κριτικοί που έγραφαν στη Βαρκελώνη την ξεχώριζαν ήδη. Το ίδιο το Σομορρόστρο δεν υπάρχει πια· εκκενώθηκε σταδιακά στη διάρκεια του εικοστού αιώνα, κι αυτός είναι εν μέρει ο λόγος που η αυλή στο Poble Espanyol, που στέκει ακόμη ακριβώς όπως ήταν το 1929, έχει τόσο βάρος ως ο ένας σταθερός τόπος από τον οποίο μπορεί να ειπωθεί η πρώιμη ιστορία της.
Μια βεράντα φτιαγμένη για έναν βασιλιά
Το 1929, στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης της Βαρκελώνης, χτίστηκε μια ανδαλουσιανή αυλή μέσα στο νέο χωριό Poble Espanyol στον Μονζουίκ, σε μια γωνιά ενός χωριού που συγκροτήθηκε από 117 κτίρια αντιγραμμένα από όλη την Ισπανία. Την ημέρα των εγκαινίων, ένα συγκρότημα φλαμένκο αποτελούμενο από την οικογένεια Amaya εμφανίστηκε εκεί για τον βασιλιά Αλφόνσο ΙΓ΄, με την Κάρμεν — τότε περίπου έντεκα ετών — ανάμεσά τους. Είναι η ίδια αυλή όπου στέκεται σήμερα το tablao, γι' αυτό η ιστορία της ίδιας της αίθουσας και η δική της δεν είναι δύο ξεχωριστές ιστορίες αλλά μία: το ίδιο το έδαφος είναι η σύνδεση, όχι μόνο το όνομα πάνω από την πόρτα.
Μια καριέρα που άφησε τη Βαρκελώνη
Η φήμη της Amaya μεγάλωσε στη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 και, μετά τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο, περιόδευσε στη Λατινική Αμερική προτού χτίσει μια καριέρα σε όλη την Αμερική και την Ευρώπη. Το 1941 εμφανίστηκε στο Carnegie Hall με τον κιθαρίστα Sabicas, και δημοσιεύματα του Τύπου της εποχής καταγράφουν μια δεξίωση στον Λευκό Οίκο με τον Πρόεδρο Franklin Roosevelt. Συνέχισε τις περιοδείες στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια, εμφανιζόμενη μπροστά σε βασιλικές οικογένειες περισσότερες από μία φορές, και παντρεύτηκε τον κιθαρίστα Juan Antonio Agüero το 1951 — τότε πια μια καλλιτέχνιδα το όνομα της οποίας ξεπερνούσε κατά πολύ τον κόσμο του flamenco στον οποίο είχε μεγαλώσει.
Ποτέ προβαρισμένη
Η Amaya έγινε γνωστή για μια ένταση που άλλοι χορευτές της γενιάς της δεν επιχειρούσαν — γρήγορο, κρουστό ποδοπάτημα που εκείνη την εποχή προοριζόταν συνήθως για άνδρες χορευτές, χορεμένο από μια γυναίκα που έχτισε ολόκληρη τη φήμη της πάνω σε αυτό. Μαρτυρίες όσων συνεργάστηκαν μαζί της περιγράφουν μια performer που σπάνια χόρευε το ίδιο πρόγραμμα δύο φορές με τον ίδιο τρόπο, δουλεύοντας με το ένστικτο εκείνης της βραδιάς παρά με μια σταθερή σειρά προβαρισμένη εκ των προτέρων. Είναι ένας από τους λόγους που το όνομά της έχει ακόμη βάρος στο flamenco δεκαετίες μετά: όχι ένα μεμονωμένο διάσημο κομμάτι, αλλά ένας τρόπος χορού με τον οποίο μετρούνταν οι άλλοι.
Τα τελευταία χρόνια
Η Amaya συνέχισε να εμφανίζεται μέχρι τη δεκαετία του 1960. Έδωσε την τελευταία της παράσταση στις 8 Αυγούστου 1963, στη Gandía, και πέθανε εκείνον τον Νοέμβριο, στις 19, στη Begur στην καταλανική ακτή της Ισπανίας, έπειτα από νεφρική νόσο· τάφηκε στο Santander. Ήταν στα μέσα της δεκαετίας των σαράντα και εμφανιζόταν δημόσια από τότε που ήταν παιδί, στην ίδια αυλή του Poble Espanyol πάνω από τρεις δεκαετίες νωρίτερα — μια επαγγελματική ζωή που κάλυψε σχεδόν ολόκληρο το διάστημα της παρουσίας της στη σκηνή, χωρίς μεγάλη συνταξιοδότηση στο τέλος της.
Γιατί το tablao φέρει το όνομά της
Είκοσι πέντε χρόνια μετά τον θάνατό της, το 1988, ένα tablao άνοιξε ξανά στην ίδια ανδαλουσιανή αυλή όπου είχε εμφανιστεί ως κορίτσι, παίρνοντας το όνομά της. Είναι άμεση γραμμή και όχι δανεισμένη: ο χώρος βρίσκεται στο έδαφος όπου η ίδια της η οικογένεια χόρεψε κάποτε για έναν βασιλιά, γι' αυτό η σύνδεση δεν είναι περιστασιακό μάρκετινγκ αλλά ο πραγματικός λόγος που ο χώρος υπάρχει εκεί που υπάρχει. Οι επισκέπτες που περπατούν στην αυλή πριν καθίσουν στέκονται, κατά κάποιον μικρό τρόπο, εκεί όπου στάθηκε κάποτε ένα εντεκάχρονο κορίτσι το 1929.