Tancerka, której imieniem nazwano salę
Carmen Amaya, jak opowiada o niej tablao
Z barcelońskiej dzielnicy slumsów na występ przed królem, na tej samej ziemi, gdzie jej imię wisi teraz nad drzwiami.
Zobacz bilety do Tablao de Carmen na GetYourGuide ↗Carmen Amaya, in brief
| Year | What happened |
|---|---|
| 1918 | Urodzona w Somorrostro, nadmorskiej osadzie slumsów Barcelony |
| 1929 | Tańczyła dla króla Alfonsa XIII na otwarciu Poble Espanyol |
| 1941 | Występowała w Carnegie Hall z gitarzystą Sabicasem |
| 1963 | Zmarła w Begur w Gironie po ostatnim występie w sierpniu tego roku |
Somorrostro
Carmen Amaya urodziła się w 1918 roku w Somorrostro, osadzie slumsów, która niegdyś stała na nadmorskim wybrzeżu Barcelony, w romskiej rodzinie muzyków flamenco. Jej ojciec, José Amaya, znany jako „El Chino", grał na gitarze, a rodzina występowała razem od najmłodszych lat Carmen — gdy była jeszcze nastolatką, krytycy piszący w Barcelonie już ją wyróżniali. Samo Somorrostro już nie istnieje, co jest częścią powodu, dla którego patio w Poble Espanyol ma tak wielkie znaczenie jako jedno stałe miejsce, z którego można opowiedzieć jej wczesną historię.
Patio zbudowane dla króla
W 1929 roku, w ramach Międzynarodowej Wystawy w Barcelonie, wewnątrz nowej wioski Poble Espanyol na Montjuïc zbudowano andaluzyjskie patio — jeden zakątek wioski złożonej z ponad stu budynków skopiowanych z całej Hiszpanii. W dniu jej otwarcia grupa flamenco złożona z rodziny Amaya wystąpiła tam dla króla Alfonsa XIII, a wśród nich była Carmen, wówczas jeszcze dziecko. Tablao znajduje się obok tego patio, dlatego historia tego miejsca i jej historia są ze sobą związane: to samo miejsce jest łącznikiem, nie tylko imię nad drzwiami.
Kariera, która opuściła Barcelonę
Reputacja Amayi rosła przez lata 30., a po hiszpańskiej wojnie domowej koncertowała w Ameryce Łacińskiej, zanim zbudowała karierę w obu Amerykach i Europie. W 1941 roku wystąpiła w Carnegie Hall z gitarzystą Sabicasem, a donoszono, że prezydent Franklin Roosevelt zaprosił ją do tańca w Białym Domu. W kolejnych latach kontynuowała tournée po Europie, występując przed royalty więcej niż raz, a w 1951 roku poślubiła gitarzystę Juana Antonio Agüero — będąc już wówczas artystką, której imię niosło się daleko poza świat flamenco, w którym dorastała.
Never rehearsed
Amaya zasłynęła z intensywności, jakiej inni tancerze jej pokolenia nie próbowali — szybka, perkusyjna praca stóp zarezerwowana wówczas zwykle dla tancerzy płci męskiej, tańczona przez kobietę, która zbudowała na niej całą swoją reputację. Relacje tych, którzy z nią pracowali, opisują artystkę, która rzadko tańczyła ten sam układ dwa razy tak samo, działając instynktownie danego wieczoru, a nie według ustalonej sekwencji wyćwiczonej wcześniej. To jeden z powodów, dla których jej imię wciąż ma znaczenie we flamenco dziesięciolecia później: nie jeden słynny utwór, lecz sposób tańczenia, do którego mierzono innych.
The final years
Amaya występowała jeszcze w latach 60. XX wieku. Ostatni raz stanęła przed publicznością 8 sierpnia 1963 roku w Gandíi, a zmarła w listopadzie tego samego roku, 19 dnia, w Begur na katalońskim wybrzeżu Hiszpanii, wskutek choroby nerek; została pochowana w Santanderze. Miała wtedy nieco ponad czterdzieści lat, a występowała publicznie od dzieciństwa — na tym samym patio Poble Espanyol, ponad trzy dekady wcześniej — czyli przez niemal całe swoje życie sceniczne, bez długiej emerytury na jego końcu.
Dlaczego tablao nosi jej imię
Dwadzieścia pięć lat po jej śmierci, w 1988 roku, obok andaluzyjskiego patio, gdzie występowała jako dziewczynka, otwarto tablao noszące jej imię. Jak podaje samo tablao, powstało jako hołd dla niej, a ona tańczyła dla króla w tej samej części miasteczka, gdzie dziś się znajduje. Patio, przemianowane na Patio de Carmen, mieści obecnie niewielką wystawę poświęconą jej życiu.