Tancerka, której imię nosi sala
Carmen Amaya, jak tablao opowiada jej historię
Od barcelońskich slumsów po występ na dworze królewskim, na tej samej ziemi, gdzie jej imię wisi teraz nad drzwiami.
Zobacz bilety do Tablao de Carmen na GetYourGuide ↗Carmen Amaya, w skrócie
| Rok | Co się wydarzyło |
|---|---|
| 1918 | Urodzona w Somorrostro, nadmorskiej osadzie nędzy w Barcelonie |
| 1929 | Zatańczyła dla króla Alfonsa XIII na otwarciu Poble Espanyol |
| 1941 | Wystąpiła w Carnegie Hall z gitarzystą Sabicasem |
| 1963 | Zmarła w Begur w prowincji Girona, po ostatnim występie w sierpniu tego roku |
Somorrostro
Carmen Amaya urodziła się w 1918 roku w Somorrostro, osadzie nędzarzy, która niegdyś stała na nadmorskim froncie Barcelony, w romskiej rodzinie muzyków flamenco. Jej ojciec, José Amaya, znany jako „El Chino", grał na gitarze, a rodzina występowała razem, odkąd Carmen była mała — już w jej wczesnych latach nastoletnich krytycy piszący w Barcelonie zaczęli ją wyróżniać. Samo Somorrostro już nie istnieje; zostało stopniowo wyburzane przez cały XX wiek, co jest częścią tego, dlaczego patio w Poble Espanyol, wciąż stojące dokładnie tak, jak w 1929 roku, ma tak wielkie znaczenie jako jedyne stałe miejsce, z którego można opowiedzieć jej wczesną historię.
Patio zbudowane dla króla
W 1929 roku, w ramach Międzynarodowej Wystawy w Barcelonie, wewnątrz nowej wioski Poble Espanyol na Montjuïc zbudowano andaluzyjskie patio — jeden zakątek wioski złożonej ze 117 budynków skopiowanych z całej Hiszpanii. W dniu jej otwarcia grupa flamenco złożona z rodziny Amaya wystąpiła tam dla króla Alfonsa XIII, a wśród nich była Carmen — wówczas około jedenastoletnia. To to samo patio, na którym dziś stoi tablao, dlatego historia tego miejsca i jej historia nie są dwiema odrębnymi opowieściami, lecz jedną: to sam grunt jest tym połączeniem, nie tylko nazwa nad drzwiami.
Kariera, która opuściła Barcelonę
Reputacja Amayi rosła przez lata trzydzieste XX wieku, a po hiszpańskiej wojnie domowej koncertowała w Ameryce Łacińskiej, zanim zbudowała karierę w obu Amerykach i Europie. W 1941 roku wystąpiła w Carnegie Hall z gitarzystą Sabicasem, a relacje prasowe z tego okresu odnotowują przyjęcie w Białym Domu u prezydenta Franklina Roosevelta. W kolejnych latach kontynuowała tournée po Europie, występując przed monarchami więcej niż raz, a w 1951 roku poślubiła gitarzystę Juana Antonio Agüero — będąc już wówczas artystką, której nazwisko wykraczało daleko poza świat flamenco, w którym dorastała.
Nigdy nie ćwiczony
Amaya zasłynęła intensywnością, jakiej inni tancerze jej pokolenia nawet nie próbowali osiągnąć — szybkim, perkusyjnym krokiem zarezerwowanym wówczas zwykle dla mężczyzn, tańczonym przez kobietę, która zbudowała na nim całą swoją reputację. Relacje osób, które z nią pracowały, opisują artystkę, która rzadko tańczyła ten sam układ dwa razy tak samo, działającą instynktownie danego wieczoru, a nie według z góry wyuczonej sekwencji. To jeden z powodów, dla których jej nazwisko wciąż ma wagę w świecie flamenco po dziesięcioleciach: nie jedno słynne dzieło, lecz sposób tańczenia, do którego mierzono innych.
Ostatnie lata
Amaya występowała jeszcze w latach sześćdziesiątych. Ostatni raz stanęła przed publicznością 8 sierpnia 1963 roku w Gandíi, a zmarła w listopadzie tego samego roku, 19 dnia, w Begur na katalońskim wybrzeżu Hiszpanii, w następstwie choroby nerek; pochowano ją w Santander. Miała czterdzieści kilka lat i występowała publicznie od dzieciństwa na tym samym patio Poble Espanyol ponad trzy dekady wcześniej — życie zawodowe, które objęło niemal cały okres jej obecności na scenie, bez długiej emerytury na końcu.
Dlaczego tablao nosi jej imię
Dwadzieścia pięć lat po jej śmierci, w 1988 roku, na tym samym andaluzyjskim patio, gdzie występowała jako dziewczynka, otwarto ponownie tablao, przyjmując jej imię. To bezpośrednia linia, a nie zapożyczona: sala stoi na ziemi, gdzie niegdyś tańczyła dla króla jej własna rodzina, dlatego związek ten nie jest przypadkowym zabiegiem marketingowym, lecz rzeczywistym powodem, dla którego miejsce to istnieje właśnie tutaj. Odwiedzający, którzy przechadzają się po patio przed zajęciem miejsc, w pewnym sensie stają tam, gdzie w 1929 roku stała jedenastoletnia dziewczynka.