De danseres naar wie de zaal is vernoemd
Carmen Amaya, zoals de tablao haar verhaal vertelt
Van een sloppenwijk in Barcelona tot een commandovoorstelling voor een koning, op dezelfde grond waar haar naam nu boven de deur hangt.
Bekijk tickets voor Tablao de Carmen op GetYourGuide ↗Carmen Amaya, in het kort
| Jaar | Wat er gebeurde |
|---|---|
| 1918 | Geboren in Somorrostro, de krottenwijk aan de kust van Barcelona |
| 1929 | Danste voor koning Alfonso XIII bij de opening van Poble Espanyol |
| 1941 | Trad op in Carnegie Hall met gitarist Sabicas |
| 1963 | Overleed in Begur, Girona, na een laatste optreden in augustus van dat jaar |
Somorrostro
Carmen Amaya werd in 1918 geboren in Somorrostro, een krottenwijk die ooit aan de kustlijn van Barcelona lag, in een Roma-familie van flamencomusici. Haar vader, José Amaya, bekend als "El Chino", speelde gitaar, en het gezin trad samen op vanaf dat Carmen nog klein was — tegen haar vroege tienerjaren werd ze door critici in Barcelona al apart genoemd. Somorrostro zelf bestaat niet meer; het werd in fasen door de twintigste eeuw heen gesloopt, wat mede verklaart waarom het patio in Poble Espanyol, dat nog precies zo staat als in 1929, zoveel gewicht draagt als de enige vaste plek van waaruit haar vroege verhaal verteld kan worden.
Een patio gebouwd voor een koning
In 1929, als onderdeel van de Internationale Tentoonstelling van Barcelona, werd een Andalusisch patio gebouwd binnen het nieuwe dorp Poble Espanyol op Montjuïc, een hoek van een dorp samengesteld uit 117 gebouwen die uit heel Spanje waren nagebouwd. Op de openingsdag trad een flamencogroep bestaande uit de familie Amaya daar op voor koning Alfonso XIII, met Carmen — toen ongeveer elf — in hun midden. Het is hetzelfde patio waarop het tablao nu staat, en daarom zijn de geschiedenis van de zaal en die van haar geen twee aparte verhalen maar één: de grond zelf is de verbinding, niet alleen de naam boven de deur.
Een carrière die Barcelona verliet
De reputatie van Amaya groeide in de jaren dertig, en na de Spaanse Burgeroorlog toerde ze door Latijns-Amerika voordat ze een carrière opbouwde in de Amerika's en Europa. In 1941 trad ze op in Carnegie Hall met de gitarist Sabicas, en persberichten uit die periode vermelden een receptie in het Witte Huis met president Franklin Roosevelt. Ze bleef in de daaropvolgende jaren door Europa toeren, verscheen meer dan eens voor vorsten, en trouwde in 1951 met de gitarist Juan Antonio Agüero — tegen die tijd een artiest wier naam ver reikte buiten de flamencowereld waarin ze was opgegroeid.
Nooit ingestudeerd
Amaya werd bekend om een intensiteit die andere dansers van haar generatie niet nastreefden — snel, percussief voetenwerk dat destijds meestal aan mannelijke dansers was voorbehouden, gedanst door een vrouw die haar hele reputatie erop bouwde. Getuigenissen van wie met haar werkte, beschrijven een artieste die zelden dezelfde voorstelling tweemaal op dezelfde manier danste, werkend vanuit instinct op de avond zelf in plaats van vanuit een vast, vooraf ingestudeerd patroon. Het is een van de redenen waarom haar naam decennia later nog steeds gewicht in de flamenco draagt: niet één beroemd stuk, maar een manier van dansen waaraan anderen werden afgemeten.
De laatste jaren
Amaya bleef optreden tot in de jaren zestig. Haar laatste voorstelling gaf ze op 8 augustus 1963 in Gandía, en datzelfde jaar overleed ze, op 19 november, in Begur aan de Catalaanse kust van Spanje, na een nierziekte; ze werd begraven in Santander. Ze was halverwege de veertig en trad al in het openbaar op sinds ze als kind op datzelfde patio van Poble Espanyol stond, meer dan drie decennia eerder — een werkzaam leven dat bijna haar hele tijd op het podium besloeg, zonder een lang pensioen aan het einde.
Waarom het tablao haar naam draagt
Vijfentwintig jaar na haar dood, in 1988, heropende een tablao op dezelfde Andalusische patio waar zij als meisje had opgetreden, met haar naam. Het is een directe lijn in plaats van een geleende: de zaal staat op de grond waar haar eigen familie ooit voor een koning danste, en daarom is de band geen bijkomstige marketing maar de werkelijke reden dat de locatie bestaat waar ze bestaat. Bezoekers die de patio doorlopen voordat ze plaatsnemen, staan op een kleine manier waar een elfjarige ooit stond in 1929.